Please wait...

วัตถุเจือปนอาหาร

         วัตถุเจือปนอาหาร หมายถึง วัตถุที่ตามปกติมิได้ใช้เป็นอาหารหรือเป็นส่วนประกอบที่สำคัญของอาหาร ไม่ว่าวัตถุนั้นจะมีคุณค่าทางอาหารหรือไม่ก็ตาม แต่ใช้เจือปนในอาหารเพื่อประโยชน์ทางเทคโนโลยีการผลิต การแต่งสีอาหาร การปรุงแต่งกลิ่นรส การบรรจุ การเก็บรักษา หรือการขนส่ง ซึ่งมีผลต่อคุณภาพหรือมาตรฐานหรือลักษณะของอาหาร ทั้งนี้ให้หมายความรวมถึงวัตถุที่มิได้เจือปนในอาหาร แต่มีภาชนะบรรจุไว้เฉพาะแล้วใส่รวมอยู่กับอาหารเพื่อประโยชน์ดังกล่าวข้างต้นด้วย เช่น วัตถุกันชื้น วัตถุดูดออกซิเจน เป็นต้น

         สารช่วยในกระบวนการผลิตอาหาร หมายถึง สารหรือวัตถุใด ๆ ซึ่งมิได้ใช้บริโภคในลักษณะเป็นส่วนประกอบของอาหาร แต่ใช้ในกระบวนการเตรียมวัตถุดิบหรือส่วนประกอบของอาหารเพื่อให้เป็นไปตามเทคโนโลยีระหว่างการปรับคุณภาพหรือการแปรรูป ซึ่งอาจมีสารหรืออนุพันธุ์ของสารนั้นเหลือตกค้างในผลิตภัณฑ์โดยไม่ตั้งใจแต่หลีกเลี่ยงไม่ได้

         เอนไซม์ (enzyme) หมายถึง โปรตีนกลุ่มหนึ่งที่ได้จากพืช สัตว์ หรือจุลินทรีย์ ซึ่งน ามาใช้ในกระบวนการผลิตอาหาร เช่น การเตรียมวัตถุดิบ การแปรรูป การบ่ม การขนส่ง การเก็บรักษา เป็นต้น ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงเอนไซม์ปรุงแต่งและเอนไซม์ตรึงรูป

ระเบียบที่เกี่ยวข้อง

ลำดับ

กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับวัตถุเจือปนอาหาร

เอกสารที่เกี่ยวข้อง

1
ข้อกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของวัตถุเจือปนอาหาร    
  1.1 ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 281 พ.ศ. 2547 เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร

 
   

(Notification of Ministry of Public Health (No. 281) B.E. 2547 (2004) Re: Food Additives)

 
  1.2

ข้อกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานวัตถุเจือปนอาหารตามประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และมาตรฐานโคเด็กซ์

(Codex Advisory Specification for the Identity and Purity of Food Additives 2012)

เล่มที่ 1

เล่มที่ 2

  1.3 -  ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง การกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของวัตถุเจือปนอาหารชนิดเดี่ยว

ฉบับที่ 1

 
-  ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง การกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของวัตถุเจือปนอาหารชนิดเดี่ยว (ฉบับที่ 2)
-  Announcement of the Food and Drug Administration Re: Prescription of Qualities or Standards of Single Food Additives (No.2)

ฉบับที่ 2

No.2 (En)

-  ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง การกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของวัตถุเจือปนอาหารชนิดเดี่ยว (ฉบับที่ 3)
-  Announcement of the Food and Drug Administration Re : Prescription of Qualities or Standards of Single Food Additives (No.3)

ฉบับที่ 3

No.3 (En)

-  ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง การกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของวัตถุเจือปนอาหารชนิดเดี่ยว (ฉบับที่ 4)
-  Announcement of the Food and Drug Administration Re : Prescription of Qualities or Standards of Single Food Additives (No.4)

ฉบับที่ 4

No.4 (En)

  1.4

ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง การกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของวัตถุเจือปนอาหารลักษณะผสม

 
  1.5

ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง การกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของวัตถุเจือปนอาหารประเภทวัตถุที่ใช้รักษาคุณภาพหรือมาตรฐานอาหาร

 
  1.6 -  ข้อกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานสำหรับสารสกัดให้สีจากส่วนของพืชหรือสัตว์

 
   

-  บัญชีรายชื่อพืชหรือสัตว์ที่อนุญาตให้นำมาใช้ทำสารสกัดให้สีจากส่วนของพืชหรือสัตว์

 
2
ข้อกำหนดเงื่อนไขการใช้ (กำหนดชนิดอาหารและปริมาณการใช้)    
  2.1

-  ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 381) พ.ศ.2559 เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร (ฉบับที่ 4) (ยกเลิกบัญชีแนบท้าย)

 
    -  Notification of Ministry of Public Health (No.381) B.E. 2559 (2016) Re: Food Additives (No.4)

 
  2.2 ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง คำชี้แจงประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 379) พ.ศ. 2559 เรื่อง ยกเลิกประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 359) พ.ศ. 2556 เรื่อง ซัยคลาเมต, ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 380) พ.ศ. 2559 เรื่อง ยกเลิกประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 360) พ.ศ. 2556 เรื่อง สตีวิออลไกลโคไซด์ และประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 381) พ.ศ. 2559 เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร (ฉบับที่ 4)

ภาษาไทย

 
  2.3

-  ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (เลขที่ 389) พ.ศ.2561 เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร (ฉบับที่ 5)

 

 
    -  Notification of Ministry of Public Health (No.389) B.E. 2561 (2018) Re: Food Additives (No.5)

 
  2.4 ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง คำชี้แจงประกาศกระทรวงสาธารณสุข (เลขที่ 389) พ.ศ.2561 เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร (ฉบับที่ 5)

 
  2.5

เงื่อนไขการใช้ที่ผ่านความเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

บัญชีข้อกำหนดการใช้วัตถุเจือปนอาหารที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาอนุมัติการใช้เพิ่มเติม

 
  2.6 เครื่องมือช่วยค้นหาและคำนวณวัตถุเจือปนอาหาร (ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 381) พ.ศ. 2559 เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร)
 
3
การแสดงฉลากของผลิตภัณฑ์วัตถุเจือปนอาหาร    
  3.1

-  ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 363 พ.ศ. 2556 เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร (ฉบับที่ 2)

 

 
    -  Notification of Ministry of Public Health (No. 363) B.E 2556 (2013) Re: Food Additives (No.2)

 
  3.2

-  ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 372) พ.ศ.2558 เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร (ฉบับที่ 3)

 
    -  Notification of Ministry of Public Health (No. 372) B.E. 2558 (2015) Re: Food Additives (No.3)

 
  3.3

-  ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 367) พ.ศ. 2557 เรื่อง การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ (ยกเลิกบัญชีแนบท้าย)

หมายเหตุ : ข้อ 4 และข้อ 5 ให้ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร

 
    -  Notification of the Ministry of Public Health (No. 367) B.E. 2557 (2014) Re: Labeling of Prepackaged Foods

 
  3.4 ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 383) พ.ศ. 2560 เรื่อง การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ (ฉบับที่ 2)

 
4
วิธีวิเคราะห์    
  4.1 ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง หลักเกณฑ์การใช้วิธีการตรวจวิเคราะห์ วัตถุเจือปนอาหารที่แตกต่างไปจากข้อกำหนดในโคเด็กซ์

 
5
แนวปฏิบัติและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง    
  5.1 ข้อกำหนดการใช้วัตถุที่ห้ามใช้และอาหารที่ห้ามผลิต นำเข้าหรือจำหน่าย

 
  5.2

หลักเกณฑ์และแนวทางปฏิบัติกรณีที่มีการใช้วัตถุเจือปนอาหารอื่นเพื่อรักษาคุณภาพของวัตถุเจือปนอาหาร วัตถุแต่งกลิ่นรส หรือสารอาหารที่เป็นองค์ประกอบสำคัญ

(Food additives in Food additives/ Food Flavorings Agents/ Nutrients)

 
  5.3

หลักเกณฑ์การประเมินความปลอดภัยสำหรับวัตถุเจือปนอาหารตามแนวปฏิบัติการประเมินความปลอดภัยสารเคมีของโคเด็กซ์

(Environmental Health Criteria 240 Principles and Methods for the Risk Assessment of Chemicals in Food)

 

คู่มือประชาชน

ลำดับ

คู่มือ/ แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง

หมายเหตุ

1
การขอประเมินความปลอดภัยวัตถุเจือปนอาหาร  
  1.1

-  แบบคําขอประเมินความปลอดภัยวัตถุเจือปนอาหารที่ไม่มีข้อกําหนดคุณภาพ หรือมาตรฐานตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยวัตถุเจือปนอาหาร (กรณีที่ 1.1)

-  Application form for safety assessment of food additives that qualities or standards have not been prescribed under the Notification of Ministry of Public Health Re: Food Additives (the 1st case)

  1.2

-  แบบคําขอประเมินวัตถุเจือปนอาหารที่ยังมิได้กําหนดเงื่อนไขการใช้ หรือเพิ่มเติมเงื่อนไขการใช้ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยวัตถุเจือปนอาหาร (กรณีที่ 2.1)

-  Application form for safety assessment of Food additives that its conditions of use or additional conditions of use have not been prescribed under the Notification of Ministry of Public Health Re: Food Additives (the 2ndcase)


ประเด็นถาม - ตอบ

ลำดับ

ประเด็นถาม - ตอบ

หมายเหตุ

1
ประเด็นถาม - ตอบ ประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร

กฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง

ลำดับ

กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับสารช่วยในกระบวนการผลิตอาหาร

เอกสารที่เกี่ยวข้อง

1
ข้อกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานและข้อกำหนดเงื่อนไขการใช้สารช่วยในกระบวนการผลิตอาหาร  
  1.1 ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (เลขที่ 412) พ.ศ.2562 เรื่อง ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดหรือฆ่าเชื้อที่ใช้สำหรับอาหาร
  1.2 ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง คำชี้แจงประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 412) พ.ศ. 2562 เรื่อง ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดหรือฆ่าเชื้อที่ใช้สำหรับอาหาร
  1.3 ข้อกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานสำหรับจุลินทรีย์ที่ใช้ในการผลิตอาหาร
  1.4 ข้อกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานสำหรับยีสต์สดจากยีสต์ แซ็กคาโรโมซีส เซรีวิซิอี

คู่มือประชาชน

ลำดับ

คู่มือ/ แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง

หมายเหตุ

1
การขอประเมินความปลอดภัยวัตถุเจือปนอาหาร  
  1.1

แบบคำขอประเมินความปลอดภัยวัตถุเจือปนอาหารที่ไม่มีข้อกำหนดคุณภาพ หรือมาตรฐานตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยวัตถุเจือปนอาหาร (กรณีที่ 1.1)

-  Application form for safety assessment of food additives that qualities or standards have not been prescribed under the Notification of Ministry of Public Health Re: Food Additives (the 1st case)

  1.2

-  แบบคําขอประเมินวัตถุเจือปนอาหารที่ยังมิได้กําหนดเงื่อนไขการใช้ หรือเพิ่มเติมเงื่อนไขการใช้ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยวัตถุเจือปนอาหาร (กรณีที่ 2.1)

-  Application form for safety assessment of Food additives that its conditions of use or additional conditions of use have not been prescribed under the Notification of Ministry of Public Health Re: Food Additives (the 2ndcase)

กฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง

ลำดับ

กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับสารช่วยในกระบวนการผลิตอาหาร

เอกสารที่เกี่ยวข้อง

1
ข้อกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานและข้อกำหนดเงื่อนไขการใช้เอนไซม์สำหรับใช้ในการผลิตอาหาร  
  1.1 ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (เลขที่ 409) พ.ศ.2562 เรื่อง เอนไซม์สำหรับใช้ในการผลิตอาหาร
  1.2 ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง คำชี้แจงประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 409) พ.ศ. 2562 เรื่อง เอนไซม์สำหรับใช้ในการผลิตอาหาร
  1.3 ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง เพิ่มเติมคุณภาพมาตรฐานของเอนไซม์ที่ใช้ในการผลิตอาหาร

คู่มือประชาชน

ลำดับ

คู่มือ/ แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง

หมายเหตุ

การขอประเมินความปลอดภัยวัตถุเจือปนอาหาร    
  1

-  แบบคำขอประเมินความปลอดภัยเอนไซม์ที่ไม่มีข้อกำหนดคุณภาพ หรือมาตรฐานตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเอนไซม์สำหรับใช้ในการผลิตอาหาร (กรณีที่ 1.2)

-  ​Application form for safety assessment of Food enzyme that have not been prescribed under the Notification of Ministry of Public Health Re: Enzyme for Food Processing.

  2

-  แบบคำขอประเมินเอนไซม์ที่ยังมิได้กำหนดเงื่อนไขการใช้ หรือเพิ่มเติมเงื่อนไขการใช้ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเอนไซม์สำหรับใช้ในการผลิตอาหาร (กรณีที่ 2.2)

- ​Application form for safety assessment of enzyme with new purpose(s) of use that not previously prescribed under the Notification of Ministry of Public Health Re: Enzyme for Food Processing.