ด้วย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขได้ลงนามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) พ.ศ.2569 ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท เมื่อวันที่ 17 เมษายน 2569 ขณะนี้อยู่ระหว่างเสนอให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี นำลงในราชกิจจานุเบกษา เพื่อให้มีผลใช้บังคับทางกฎหมายต่อไป

         ดังนั้น กลุ่มกำหนดมาตรฐาน กองอาหาร จึงได้จัดทำรายละเอียดเปรียบเทียบการแก้ไขข้อกำหนดเพื่อประโยชน์ในการเตรียมความพร้อมสำหรับผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ก่อนที่ประกาศฯ ฉบับดังกล่าว จะมีผลบังคับใช้ต่อไป

หลักการและสาระสำคัญของประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) พ.ศ. 2569 ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท

1. ยกเลิกประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 355) พ.ศ. 2556 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ลงวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ.2556
2. กำหนดสถานะให้อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทเป็นอาหารที่กำหนดคุณภาพหรือมาตรฐาน
3. กำหนดนิยาม อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท โดยคงนิยามข้อ 3 (1) ตามประกาศฉบับเดิมเนื่องจากเป็นอาหารกลุ่มเสี่ยงที่จะต้องผ่านกระบวนการยับยั้งหรือทำลายจุลินทรีย์อย่างเหมาะสม แม้ว่ามีประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 420) พ.ศ. 2567 แต่ยังมีความจำเป็นต้องกำหนดเกณฑ์จุลินทรีย์บ่งชี้ประสิทธิภาพของกระบวนการฆ่าเชื้อ โดยมีการปรับให้สอดคล้องกับแนวปฏิบัติโดยเพิ่มคำอธิบายเกี่ยวกับค่าวอเตอร์แอคติวิตี้ (Water activity) และยกเลิกอาหารในภาชนะบรรจุตามข้อ 3 (2) และให้ไปปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องตามประเภทอาหาร
4. กำหนดมีคุณภาพหรือมาตรฐานของอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทในด้านกายภาพ จุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรค สารพิษจากจุลินทรีย์ สารปนเปื้อน ตามแนวทางในประกาศฉบับเดิม 
5. ยกเลิกข้อกำหนดคุณภาพมาตรฐานเฉพาะเกี่ยวกับการใช้วัตถุกันเสียและโพแทสเซียมไนไตรท์ หรือโซเดียมไนไตรท์ หรือโพแทสเซียมไนเตรท หรือโซเดียมไนเตรทสำหรับอาหารในภาชนะบรรจุปิดสนิทที่ผ่านกรรมวิธีให้ความร้อนภายหลังการบรรจุหรือปิดผนึก เนื่องจากมีประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย วัตถุเจือปนอาหาร รองรับแล้ว
6. ปรับข้อความเกี่ยวกับข้อกำหนดคุณภาพเฉพาะด้านจุลินทรีย์สำหรับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทชนิดชนิดที่มีความเป็นกรดต่ำ ให้สอดคล้องกับการยกเลิกข้อ 3 (2)
7. ปรับข้อความเกี่ยวกับข้อกำหนดคุณภาพเฉพาะด้านจุลินทรีย์สำหรับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทชนิดที่เป็นกรดหรือชนิดที่ปรับกรด ให้สอดคล้องกับการยกเลิกข้อ 3 (2) และเพิ่มคำอธิบายอาหารที่มีค่าความเป็นกรด-ด่าง ตั้งแต่ 4.6 ลงมา ให้ชัดเจนขึ้นและสอดคล้องกับแนวปฏิบัติ
8. คงข้อกำหนดเกี่ยวกับการฆ่าเชื้อและการปรับกรดสำหรับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิดชนิดกรดต่ำและชนิดปรับกรด
9. ปรับข้อกำหนดการใช้ภาชนะบรรจุอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ให้ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่อง ภาชนะบรรจุ และสำหรับภาชนะบรรจุที่ทำจากโลหะเคลือบจะต้องมีมาตรฐานเฉพาะตามเดิม คือ  ไม่มีตะกั่ว สนิมเหล็ก หรือสีอื่นใดติดอยู่ที่ด้านในของภาชนะบรรจุ นอกจากสีของแล็กเคอร์หรือสีของดีบุก และด้านในของภาชนะบรรจุที่ทำด้วยแผ่นเหล็กต้องเคลือบดีบุก หรือสารอื่นใดที่ป้องกัน มิให้อาหารสัมผัสกับแผ่นเหล็กได้โดยตรง รวมถึงต้องไม่รั่วหรือบวม
10. คงข้อกำหนดเกี่ยวกับการใช้วัตถุเจือปนอาหาร ให้ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่องวัตถุเจือปนอาหาร
11. ปรับข้อกำหนดให้ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทเพื่อจำหน่าย ต้องปฏิบัติต้องปฏิบัติประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย วิธีการผลิต เครื่องมือเครื่องใช้ในการผลิต และการเก็บรักษาอาหาร เนื่องจากมีการรวมข้อกำหนดไว้ในฉบับเดียวกัน
12. ยกเลิกการกำหนดน้ำหนักเนื้อสำหรับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท เนื่องจาก การกำหนดสภาวะการฆ่าเชื้ออาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดจะมีการพิจารณาน้ำหนักเนื้ออาหารในกระบวนการศึกษาหาค่า F0 ตามหลักเกณฑ์ GMP อยู่แล้ว และมีการปรับปรุงข้อกำหนดการแสดงฉลากอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทให้ครอบคลุมการแสดงน้ำหนักเนื้ออาหารเพราะเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับอาหารที่สามารถแยกของเหลวออกได้เพื่อป้องกันการหลอกลวงผู้บริโภค
13. ปรับข้อกำหนดการแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ให้ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่องฉลาก และให้แสดงปริมาณน้ำหนักเนื้ออาหาร (drain weight) เฉพาะอาหารที่สามารถแยกเนื้ออาหารได้
14. ปรับข้อกำหนดเกี่ยวกับการไม่บังคับใช้สำหรับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทที่ผลิตเพื่อจำหน่ายในการส่งออก เท่านั้นให้สอดคล้องกับการยกเลิกนิยามข้อ 3 (2)
15. กำหนดให้ผู้ผลิตหรือนำเข้าอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทที่ได้รับใบสำคัญการขึ้นทะเบียนตำรับอาหาร หรือใบสำคัญการใช้ฉลากอาหารตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับเดิม  ซึ่งออกให้ก่อนวันที่ประกาศนี้ใช้บังคับใช้เลขสารบบอาหาร ดังกล่าวต่อไปได้ โดยถือว่าได้จดทะเบียนอาหารตามประกาศฉบับนี้แล้ว
16. ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป

เอกสารที่เกี่ยวข้อง

• เปรียบเทียบการปรับปรุงประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 355) พ.ศ.2556 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท
• ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) พ.ศ. 2569 ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท (ยังไม่มีผลบังคับใช้)

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

กลุ่มกำหนดมาตรฐาน กองอาหาร 

หมายเลขโทรศัพท์ 02-590 7178 (ในวันและเวลาราชการ)