ประชาสัมพันธ์การบังคับใช้ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) พ.ศ. 2569 ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท
19 พฤษภาคม 2569
กองอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ขอเรียนประชาสัมพันธ์ว่าขณะนี้ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) พ.ศ. 2569 ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเรียบร้อยแล้วเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2569 ส่งผลทำให้ประกาศฯ ฉบับดังกล่าว มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 19 พฤษภาคม 2569 เป็นต้นไป
หลักการและสาระสำคัญ
- ยกเลิกประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 355) พ.ศ. 2556 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ลงวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ.2556
- กำหนดสถานะให้อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทเป็นอาหารที่กำหนดคุณภาพหรือมาตรฐาน
- กำหนดนิยาม อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท โดยคงนิยามข้อ 3 (1) ตามประกาศฉบับเดิมเนื่องจากเป็นอาหารกลุ่มเสี่ยงที่จะต้องผ่านกระบวนการยับยั้งหรือทำลายจุลินทรีย์อย่างเหมาะสม แม้ว่ามีประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 420) พ.ศ. 2567 แต่ยังมีความจำเป็นต้องกำหนดเกณฑ์จุลินทรีย์บ่งชี้ประสิทธิภาพของกระบวนการฆ่าเชื้อ โดยมีการปรับให้สอดคล้องกับแนวปฏิบัติโดยเพิ่มคำอธิบายเกี่ยวกับค่าวอเตอร์แอคติวิตี้ (Water activity) และยกเลิกอาหารในภาชนะบรรจุตามข้อ 3 (2) และให้ไปปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องตามประเภทอาหาร
- กำหนดมีคุณภาพหรือมาตรฐานของอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทในด้านกายภาพ จุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรค สารพิษจากจุลินทรีย์ สารปนเปื้อน ตามแนวทางในประกาศฉบับเดิม
- ยกเลิกข้อกำหนดคุณภาพมาตรฐานเฉพาะเกี่ยวกับการใช้วัตถุกันเสียและโพแทสเซียมไนไตรท์ หรือโซเดียมไนไตรท์ หรือโพแทสเซียมไนเตรท หรือโซเดียมไนเตรทสำหรับอาหารในภาชนะบรรจุปิดสนิทที่ผ่านกรรมวิธีให้ความร้อนภายหลังการบรรจุหรือปิดผนึก เนื่องจากมีประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย วัตถุเจือปนอาหาร รองรับแล้ว
- ปรับข้อความเกี่ยวกับข้อกำหนดคุณภาพเฉพาะด้านจุลินทรีย์สำหรับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทชนิดชนิดที่มีความเป็นกรดต่ำ ให้สอดคล้องกับการยกเลิกข้อ 3 (2)
- ปรับข้อความเกี่ยวกับข้อกำหนดคุณภาพเฉพาะด้านจุลินทรีย์สำหรับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทชนิดที่เป็นกรดหรือชนิดที่ปรับกรด ให้สอดคล้องกับการยกเลิกข้อ 3 (2) และเพิ่มคำอธิบายอาหารที่มีค่าความเป็นกรด-ด่าง ตั้งแต่ 4.6 ลงมา ให้ชัดเจนขึ้นและสอดคล้องกับแนวปฏิบัติ
- คงข้อกำหนดเกี่ยวกับการฆ่าเชื้อและการปรับกรดสำหรับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิดชนิดกรดต่ำและชนิดปรับกรด
- ปรับข้อกำหนดการใช้ภาชนะบรรจุอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ให้ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่อง ภาชนะบรรจุ และสำหรับภาชนะบรรจุที่ทำจากโลหะเคลือบจะต้องมีมาตรฐานเฉพาะตามเดิม คือ ไม่มีตะกั่ว สนิมเหล็ก หรือสีอื่นใดติดอยู่ที่ด้านในของภาชนะบรรจุ นอกจากสีของแล็กเคอร์หรือสีของดีบุก และด้านในของภาชนะบรรจุที่ทำด้วยแผ่นเหล็กต้องเคลือบดีบุก หรือสารอื่นใดที่ป้องกัน มิให้อาหารสัมผัสกับแผ่นเหล็กได้โดยตรง รวมถึงต้องไม่รั่วหรือบวม
- คงข้อกำหนดเกี่ยวกับการใช้วัตถุเจือปนอาหาร ให้ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่องวัตถุเจือปนอาหาร
- ปรับข้อกำหนดให้ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทเพื่อจำหน่าย ต้องปฏิบัติต้องปฏิบัติประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย วิธีการผลิต เครื่องมือเครื่องใช้ในการผลิต และการเก็บรักษาอาหาร เนื่องจากมีการรวมข้อกำหนดไว้ในฉบับเดียวกัน
- ยกเลิกการกำหนดน้ำหนักเนื้อสำหรับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท เนื่องจาก การกำหนดสภาวะการฆ่าเชื้ออาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดจะมีการพิจารณาน้ำหนักเนื้ออาหารในกระบวนการศึกษาหาค่า F0 ตามหลักเกณฑ์ GMP อยู่แล้ว และมีการปรับปรุงข้อกำหนดการแสดงฉลากอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทให้ครอบคลุมการแสดงน้ำหนักเนื้ออาหารเพราะเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับอาหารที่สามารถแยกของเหลวออกได้เพื่อป้องกันการหลอกลวงผู้บริโภค
- ปรับข้อกำหนดการแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ให้ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่องฉลาก และให้แสดงปริมาณน้ำหนักเนื้ออาหาร (drain weight) เฉพาะอาหารที่สามารถแยกเนื้ออาหารได้
- ปรับข้อกำหนดเกี่ยวกับการไม่บังคับใช้สำหรับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทที่ผลิตเพื่อจำหน่ายในการส่งออก เท่านั้นให้สอดคล้องกับการยกเลิกนิยามข้อ 3 (2)
- กำหนดให้ผู้ผลิตหรือนำเข้าอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทที่ได้รับใบสำคัญการขึ้นทะเบียนตำรับอาหาร หรือใบสำคัญการใช้ฉลากอาหารตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับเดิม ซึ่งออกให้ก่อนวันที่ประกาศนี้ใช้บังคับใช้เลขสารบบอาหาร ดังกล่าวต่อไปได้ โดยถือว่าได้จดทะเบียนอาหารตามประกาศฉบับนี้แล้ว
- ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป
เอกสารที่เกี่ยวข้อง
- เปรียบเทียบการปรับปรุงประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 355) พ.ศ.2556 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท
- แนวทางการเลือกประเภทและกรรมวิธีการผลิตอาหารที่มีการเปลี่ยนแปลงตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) พ.ศ. 2569 ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท
- แนวทางการดำเนินการเกี่ยวกับการอนุญาต ด้านสถานที่นำหรือสั่งอาหารเข้ามาในราชอาณาจักร และสถานที่ผลิตอาหาร
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม (ในวันและเวลาราชการ)
ด้านกฎหมาย : กลุ่มกำหนดมาตรฐาน กองอาหาร
หมายเลขโทรศัพท์ 02-590 7178
ด้านสถานที่ : กลุ่มประเมินและอนุญาตสถานที่ กองอาหาร
02-5907320 หรือ 02-5907000 ต่อ 97177
ด้านการขออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร : กลุ่มอาหารทั่วไป กองอาหาร
02-5907000 ต่อ 71014
